Hộp số tự động xe ô tô

Ngày đăng: 04/07/2020 Lượt xem: 104

Hộp số tự động xe ô tô

cau-tao-hop-so-tu-dong-co-cap-at

Trên xe ô tô bộ phận hộp số là bộ phận rất quan trọng, nếu động cơ là nơi sản sinh ra năng lượng để vận hành xe ô tô, thì hộp số làm nhiệm vụ truyền năng lượng đó xuống các bánh xe để chiếc xe ô tô của bạn có thể đi được, ngoài ra hộp số giúp xe ô tô của bạn đi được các tốc độ khác nhau, khi ô tô đi với ở đoạn đường cần lên dốc hoặc khi bắt đầu di chuyển cần đi số thấp lúc này xe cần mô men kéo lớn để di chuyển và tốc độ của xe ô tô thấp, khi ô tô đi ở vận tốc cao hoặc đoạn đường bằng phẳng thì cần đi số cao lúc này xe ô tô không cần momen kéo lớn vì xe đã có gia tốc lớn. Ban đầu con người chỉ phát minh ra hộp số thường tức là hộp số sàn khi di chuyển cần có côn để ngắt truyền động từ động cơ đến hộp số khi ta thay đổi tốc độ. Sau này với sự phát triển của khoa học con người đã phát minh ra hộp số tự động có cấp hay hộp số tự động vô cấp CVT, lúc này thao tác di chuyển đơn giản hơn khi thay đổi tốc độ ô tô ta không cần phải sử dụng côn để ngắt truyền động từ động cơ xuống hộp số mà hộp số tự điều chỉnh momen kéo để phù hợp với tốc độ của xe.

cau-tao-hop-so-tu-dong-at

Hộp số tự động xe ô tô là gì?

  • Hộp số tự động được chia làm 2 loại là hộp số tự động có cấp AT (Automatic Tranmission) hoặc hộp số tự động tự động vô cấp CVT (Continously Variable Tranmission). 
  • Thông thường chúng ta hay nhầm lẫn cứ hộp số tự động thì gọi là hộp số AT nhưng thực ra hộp số AT là hộp số tự động có cấp và được sử dụng phổ biến ở tất cả các dòng xe ô tô nên người ta thường gọi chung hộp số tự động là hộp số AT còn hộp số sàn hay hộp số thường được gọi là hộp số MT (Manual Tranmission). 
  • Để hiểu được hộp số tự động là gì? ta cần hiểu rõ khái niệm về hộp số thuật ngữ tiếng anh hộp số là Gear Box nghĩa là hộp bánh răng, hộp số có cấu tạo gồm các bánh răng ăn khớp với nhau để tạo ra mô men kéo khác nhau và tốc độ xe khác nhau. Nguyên lí cơ bản của hộp số là để thay đổi tốc độ của  máy móc, thiết bị theo nguyên tắc mô men kéo càng cao thì tốc độ càng thấp và mô men kéo càng thấp thì tốc độ càng cao. Hộp số ô tô cũng có nguyên lí như vậy.
  • Hộp số ô tô mà việc sang số để thay đổi tốc độ của xe thực hiện tự động không cần phải sử dụng côn (đạp chân côn) thì được gọi là hộp số tự động. Còn loại hộp số khi muốn thay đổi tốc độ xe ô tô thì phải sử dụng côn (đạp chân côn) thì được gọi là hộp số sàn hay còn gọi là hộp số thường.
Hình ảnh hộp số xe Madaz 3
Hình ảnh hộp số xe Mazda CX5
Hình ảnh hộp số Toyota 

Các loại hộp số tự động:

  • Hộp số vô cấp hay còn gọi là hộp số CVT: Hộp số tự động vô cấp CVT là loại hộp số tự động thay đổi giữa mô men kéo và tốc độ của xe ô tô bằng cơ cấu dây đai và cặp puly, qua các cảm biến ECU sẽ nhận tín hiệu thông tin từ lái xe để điều khiển hoạt động của cơ cấu này. Do cơ cấu truyền động của hộp số CVT không phải cơ cấu ăn khớp giữa các bánh răng nên không có tỉ số truyền xác định, cơ cấu này giống như các loại xe máy tay ga nên không các cấp của hộp số vì vậy người ta gọi là hộp số vô cấp. Điển hình của hộp số vô cấp sử dụng ở các dòng xe Toyota Vios, Toyota Altis, Honda City, Honda CRV ...
  • Hộp số tự động có cấp AT, đây là loại hộp số tự động sử dụng phổ biến nhất hiện nay. Hộp số tự động có cấp AT là loại hộp số tự động để thay đổi tốc độ và mô men kéo sử dụng các bộ phận là biến mô thủy lực để thay đổi mô men kéo và các cơ cấu đĩa ma sát dạng răng (lá côn), các bánh răng hành tinh và bánh răng vi sai để thay đổi tốc độ xe ô tô với các cấp độ khác nhau. Vì vậy với các cấp khác nhau có tỉ số truyền xác định nên người ta gọi là hộp số tự động có cấp. Ngoài ra sự thay đổi tốc độ và mô men kéo được điều khiển từ ECU nhận tín hiệu từ người lái qua các cảm biến. Trong hộp số tự động AT được chia theo số cấp của hộp số. 
- Hộp số tự động 4 cấp
- Hộp số tự động 5 cấp
- Hộp số tự động 6 cấp
- Hộp số tự động 7 cấp

So sánh hộp số vô cấp (CVT) và có cấp (AT)

Ưu điểm của hộp số tự động vô cấp (CVT)
  • Kết cấu hết sức đơn giản, đặc biệt dễ dàng cho việc thay thế và sửa chữa
  • Kích thước hộp số CVT nhỏ gọn, giảm trọng lượng xe, có khoảng không gian để thiết kế các chi tiết khác cho xe ô tô
  • Do kết cấu truyền động bằng dây đai nên hộp số CVT không có hiện tượng giật khi thay đổi tốc độ
Nhược điểm của hộp số tự động vô cấp (CVT)
  • Cơ cấu truyền động bằng dây đai nên khả năng truyền động không cao chỉ phù hợp cho xe có tải trọng nhỏ, công suất động cơ nhỏ
  • Độ nhạy truyền động kém, khi đạp ga bạn cảm thấy xe ô tô không thay đổi tốc độ ngay lập tức theo cảm giác chân ga của bạn
  • Tốn nhiên liệu hơn so với hộp số tự động có cấp, bạn hiểu đơn giản như việc đi xe máy tay ga sẽ tốn xăng hơn xe số.
Ưu điểm của hộp số tự động có cấp (AT)
  • Cơ cấu truyền động là cơ cấu bằng bánh răng và các đĩa ma sát giúp khả năng truyền động tốt phù hợp với tất cả các dòng xe
  • Độ nhạy truyền động tốt, khi bạn đạp chân ga sẽ cảm nhận xe sẽ chuyển động ngay lập tức
  • Tiết kiệm nhiên liệu hơn hộp số vô cấp do cơ cấu truyền động bằng bánh răng
  • Đối với hộp số tự động có cấp có càng cao thì khả năng truyền số càng mượt mà, không có cảm giác giật khi thay đổi tốc độ
Nhược điểm của hộp số tự động có cấp (AT)
  • Kết cấu khá cồng kềnh, phức tạp, nhiều cụm chi tiết, khó khăn trong việc sửa chữa
  • Chi phí sửa chữa cao, nhiều chi tiết nên chỉ cần hỏng 1 chi tiết dẫn tới hộp số không làm việc được

Cấu tạo hộp số tự động

* Nguyên lý hoạt động hộp số tự động

Việc  sang số trong hộp số tự động dựa trên ứng dụng của bộ truyền bánh răng hành tinh / vệ tinh.

Tỷ số truyền sẽ thay đổi khi 1 hoặc nhiều chi tiết chuyển động trong hệ thống bị hãm lại hoặc kết hợp sự chuyển động giữa các chi tiết với nhau.

cau-tao-hop-so-tu-dong-at

Việc kết hợp nhiều bộ truyền bánh răng hành tinh/vệ tinh, nhà sản xuất cho ra đời được các hộp số ngày càng có nhiều cấp.

cau-tao-hop-so-tu-dong-co-cap-at

Để hãm các chuyển động của bộ truyền bánh răng hành tinh/vệ tinh, người ta thường dùng phanh dải hoặc đĩa ma sát gọi là phanh (Brake).

Để truyền các chuyển động, người ta dùng các đĩa ma sát gọi là côn (Clutch).

phanh-dai-cua-hop-so-tu-dong

dia-ma-sat-hay-con-goi-la-con-cua-hop-so-tu-dong

Để thực hiện việc hãm/mở phanh hay đóng /mở các bộ côn, người ta dùng các xi-lanh thủy lực hành trình ngắn với các piston dạng đĩa.

Các piston này được điều khiển thông qua các bộ ngăn kéo và van điện gọi là Solenoid Control Valve - SCV.

van-dien-solenoid-hop-so-tu-dong

Để việc chuyển số được êm, thuận và hợp lý, các nhà SX xe hơi hiện đại ngày nay đều trang bị một máy tính nhỏ để tính toán việc điều khiển các van điện từ (Solenoid Control Valve – SCV).

so-do-dieu-khien-van-dien-tu-trong-hop-so-tu-dong

Các loai Solenoid:

+ Solenoi thường đóng

+ Solenoid thường mở

+ Solenoid 2 cổng

+ Solenoid 3 cổng

+ Solenoid điều khiển kiểu ON/OFF

+ Solenoi điều khiển kiểu “DUTY”

Chú ý: Solenoid điều khiển kiểu DUTY thì không được phép thử bằng cách cấp điện trực tiếp 12V.

cau-tao-mach-dieu-khien-van-dien-trong-hop-so-tu-dong

Các solenoid thường không trực tiếp điều khiển (Cấp/xả dầu cao áp) vào các Brake/Clutch mà điều khiển thông qua các bộ van cơ khí kiểu ngăn kéo.

Để việc sang số không bị sock, ngoài việc dùng van solenoid điều khiển kiểu duty, nhà SX thường trang bị thêm các “khoang giảm áp” với piston và lò xo – Accumulator.

nguyen-li-lam-van-dien-solenoid

Một số cụm chi tiết trong hộp số tự động:

Bộ truyền BR hành tinh/vệ tinh

bo-truyen-dong-banh-rang-hanh-tinh-ve-tinh-trong-hop-so-tu-dong-at

Thân van chứa Solenoid

cum-van-dien-tu-solenoid

bo-vi-mach-cua-hop-so-tu-dong

Hướng dẫn sử dụng xe số tự động:

Hướng dẫn thay dầu hộp số tự động 


Các dịch vụ khác tại Trung Tâm Kỹ Thuật Ô Tô Mỹ Đình THC
Để nhận được báo giá chi tiết và tư vấn kỹ thuật quý khách hàng vui lòng liên hệ:
Cố vấn dịch vụ: Hotline & zalo: 09.64.10.44.44
Tư vấn kỹ thuật: Hotline & zalo: 0962.68.87.68
Email: otomydinhthc@gmail.com

Công Ty TNHH Ô Tô Mỹ Đình THC - "HƠN CẢ SỰ MONG ĐỢI ..."
Xưởng dịch vụ 1: Số 587 Phúc Diễn, Xuân Phương, Nam Từ Liêm, Hà Nội
Xưởng dịch vụ 2: Số 589 Phúc Diễn, Xuân Phương, Nam Từ Liêm, Hà Nội
Website 2: www.shopoto.com.vn
Youtube: https://youtu.be/hFCNQikE_MA
Fanpage: https://www.facebook.com/otomydinhTHC/?ti=as